MEYDAN DCCEC AB Vatandaşlığı Eğitim Modülü / Toolkit
Türkçe English

Ölçme

100 soruda AB vatandaşlığı

İhtiyaç analizi ve öz değerlendirme. Maddeler beş vatandaşlık alanına ve eğitim programına göredir. Kısa set 5, çekirdek 25, tam saha 100 soru.

Ad, soyad, e-posta ve telefon istenmez. Yanıtlar anonim kaydolur. IP adresi açık metin olarak tutulmaz.

Bu sayfa nedir

İhtiyaç analizi ve öz değerlendirme. Her cümle 1–5 Likert ölçeğidir. Kısa set 5, çekirdek 25, tam saha 100 sorudur.

Kim kullanır

14–18 yaş gençler ve oturumu yöneten eğitmen. Eğitimden önce veya sonra doldurulur.

Nasıl kullanılır

Üstten seti seçin. Her cümleye katılma derecenizi işaretleyin. Gönderince ortalama anonim kaydolur. Aynı ağ bu seti 24 saatte bir kez gönderir.

Kısa (5) Çekirdek (25) Tam set (100)

Tema

Haklar

AB vatandaşlığı ile ulusal vatandaşlık, serbest dolaşım, ayrımcılık yasağı, dilekçe ve Erasmus+ erişimi.

1. AB vatandaşlığının tanıdığı temel hakları kendi cümlelerimle anlatabilirim; serbest dolaşım, ayrımcılık yasağı ve dilekçe hakkını bu hakların arasında sayarım.
2. AB vatandaşlığındaki serbest dolaşımın, bir üye ülkede yaşama, çalışma veya öğrenme imkânı anlamına geldiğini somut bir örnekle açıklayabilirim.
3. Ayrımcılık yasağının yaş, cinsiyet, engellilik, köken veya inanç gerekçesiyle bir genci dışarıda bırakmayı kabul etmediğini bilirim.
4. Bir AB vatandaşının, kendi ülkesinin temsilciliğinin olmadığı bir üçüncü ülkede başka bir üye ülkenin konsolosluk korumasından yararlanabileceğini açıklayabilirim.
5. Bir hakkın çiğnendiğini düşünürsem önce güvenilir bir yetişkine veya kuruma başvurabileceğimi; Avrupa düzeyinde dilekçe yolunun da bulunduğunu bilirim.
6. AB vatandaşlığı ile ulusal vatandaşlığın aynı şey olmadığını; birinin üye devlet vatandaşlığına dayandığını ayırt ederim.
7. Avrupa Parlamentosu seçimleri ve yerel temsil hakkının yaşa bağlı olduğunu; kendi yaşım için hangisinin henüz açık olmadığını söyleyebilirim.
8. Avrupa Parlamentosu’na dilekçe hakkının, bir yurttaşın kurumlara yazılı olarak ulaşma yolu olduğunu düşünürüm ve bu yolu tarif edebilirim.
9. Erasmus+ gençlik ve öğrenme fırsatlarını, yalnızca seçilmişlerin ayrıcalığı değil, erişilebilir bir Avrupa öğrenme imkânı olarak görürüm.
10. AB vatandaşlık haklarından en az birini aileme veya yanımda oturan bir yetişkine kendi sözlerimle anlatabilirim.

Tema

Kurumlar

Avrupa Parlamentosu, Komisyon, Konsey, üye ülkeler, ulusal ajans ve Hatay Valiliği’nin koordinasyonu.

11. Avrupa Parlamentosu’nun, Birlik yurttaşlarını temsil eden ve yasama ile denetimde rolü olan kurum olduğunu söyleyebilirim.
12. Avrupa Komisyonu’nun öneri ve yürütme rolü ile Konsey’in üye devletleri temsil eden rolünü karıştırmam.
13. Avrupa Birliği’nin üye ülke sayısını yaklaşık olarak bilirim; her Avrupa ülkesinin üye olmadığını ayırt ederim.
14. Euro’nun her üye ülkede zorunlu ortak para olmadığını; bazı üye ülkelerin kendi para birimini kullandığını bilirim.
15. AB kararlarının gıda, seyahat, dijital hizmet veya çevre gibi günlük konulara değebildiğini kendi hayatımdan bir örnekle görürüm.
16. Erasmus+ başvurularında ulusal ajansın, programı ülkede yürüten kurum olduğunu bilirim.
17. Yerel yönetimin veya valiliğin, AB destekli bir projeyi koordine edebileceğini Hatay örneğinden tahmin ederim.
18. Bir AB yönergesinin, üye ülkelerin kendi hukukuna aktardığı ortak kural olduğunu temel düzeyde tarif ederim.
19. Bu Erasmus+ çalışmasının koordinatörünün Hatay Valiliği olduğunu ve eğitim kiti iş paketinin (PR3) bu kurumda olduğunu bilirim.
20. Bu çalışmanın bir Erasmus+ gençlik ortaklığı (KA220-YOU) olduğunu ve beş ülkeden ortakların aynı eğitim programında yürüdüğünü tanırım.

Tema

Sosyal vatandaşlık

Sosyal refah, güvenlik, hizmet ve politika; eşit erişim, afet sonrası destek ve yerel kurum.

21. Sosyal güvenliği, hastalık, işsizlik veya afet gibi durumlarda kişiyi yalnız bırakmayan bir hak çerçevesi olarak örnekleyebilirim.
22. Eğitimde eşit erişimin bir ayrıcalık değil, sosyal bir hak olduğunu savunurum.
23. Engelli akranımın üretime, eğitime ve toplumsal hayata katılma hakkını tanırım; bu hakkın yerel bir merkezde somutlaşabileceğini bilirim.
24. Afet sonrası dayanışma, barınma ve psikososyal desteği sosyal vatandaşlığın bir parçası olarak görürüm.
25. Sağlık hizmetine erişimi, yalnızca aile imkânına bağlı bir konu değil, bir yurttaşlık meselesi olarak değerlendiririm.
26. Yoksulluğun veya dezavantajın, bir gencin okula, kulübe veya dijital alana katılımını kesebileceğini fark ederim.
27. Cinsiyet eşitliğini sosyal hakların içinde sayarım; bir gencin bu nedenle dışlanmasını kabul etmem.
28. Göçmen veya yerinden edilmiş akranımın eğitim ve sosyal hizmetlere erişimini savunurum.
29. Ailemin veya yakınımın sosyal hakları (eğitim, sağlık, destek) hakkında kısa ve saygılı bir konuşma yapabilirim.
30. Yaşadığım yerde bir sosyal hizmet kurumunu veya dayanışma yapısını adlandırabilirim.

Tema

Dijital vatandaşlık

Kullanıcı değil dijital yurttaş: kimlik, ayak izi, kişisel veri, siber zorbalık ve cihaz kuralları.

31. Dijital vatandaşlığın yalnızca uygulama kullanmak olmadığını; hak, sorumluluk ve Avrupa’nın ortak demokratik değerlerini de kapsadığını bilirim.
32. Dijital kimliğimi, ekrandaki profilden ayırarak bilinçli yönetirim; paylaştığım verinin beni temsil ettiğini düşünürüm.
33. Dijital ayak izimin silinmeden kalabileceğini ve bir paylaşımın sonra da görülebileceğini bilirim.
34. Güçlü bir parola kullanırım ve mümkünse iki adımlı doğrulamayı (2FA) açarım.
35. Başkasının fotoğrafını, videosunu veya kişisel bilgisini rızası olmadan paylaşmam.
36. Siber zorbalıkta akranıma zarar vermemeyi, seyirci kalmamayı ve güvenilir bir yetişkine haber vermeyi bilirim.
37. AB’nin kişisel veri kurallarının (GDPR) gençlerin verisi için de geçerli bir koruma dili olduğunu; rıza ve amaç sınırının önemli olduğunu bilirim.
38. Bir uygulamanın istediği izinleri (konum, mikrofon, rehber) kontrol eder, gerekmeyeni kapatırım.
39. Çevrim içi nefret söylemini, bir kişiyi kökeni, inancı, cinsiyeti veya engeli nedeniyle hedef alan söz olarak tanırım.
40. Evde veya yatılı ortamda cihaz ve ekran kurallarını ailemle veya bakımımı üstlenen kişiyle konuşabilirim.

Tema

Medya okuryazarlığı

Kaynak, dezenformasyon, başlık–metin uyumu, doğrulama ve sorumlu paylaşım.

41. Bir haberi veya iddiayı paylaşmadan önce kaynağın kim olduğunu ve başka bir yerde doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol ederim.
42. Yanlış bilgiyi (yanlışlıkla yayılan), dezenformasyonu (bilerek yanıltan) ve zarar vermek için kullanılan bilgiyi birbirinden ayırırım.
43. Başlık ile haber metninin uyumuna bakarım; yalnızca başlığa bakarak paylaşmam.
44. Şüpheli bir görseli tersine arama veya ikinci bir kaynakla kontrol etmeyi denerim.
45. Tek bir hesabın veya tek bir sitenin sözüne güvenmem; en az bir ikinci kaynağa bakarım.
46. Yalnızca öfke veya korku uyandırmak için kurulmuş içeriğe karşı durur, hemen paylaşmam.
47. Bir yapay zekâ metnini veya görselini, doğrulamadan gerçekmiş gibi alıntılamam.
48. Reklamı, sponsorlu içeriği ve haberi birbirinden ayırt ederim.
49. Kısa bir doğrulama listesi (kaynak, tarih, kanıt, bağlam) kullanarak bir iddiayı tarayabilirim.
50. Sınıfta veya kulüpte bir iddiayı birlikte kontrol edebilir; “doğru”, “yanlış” veya “henüz emin değiliz — paylaşmayız” diyebilirim.

Tema

Ekonomi

Tüketici hakları, yanıltıcı reklam, tamir–iade, döngüsel ekonomi ve sosyal girişim.

51. Tüketici olarak temel haklarımı (doğru bilgi, iade, yanıltıcı olmama) günlük bir alışveriş örneğiyle açıklayabilirim.
52. Yanıltıcı reklamı, ürünün vaat ettiği şeyle gerçekte sunduğu şeyin uyuşmaması olarak tanırım.
53. Tamir ve iade hakkını önemserim; bozulan bir ürünü hemen atmak zorunda olmadığımı bilirim.
54. Döngüsel ekonomiyi, atığı azaltıp malzemenin yeniden kullanıldığı bir üretim-tüketim biçimi olarak örneklerim.
55. Genç emeğinin ucuz veya karşılıksız olmadığını; emeğin de bir hak ve saygı konusu olduğunu düşünürüm.
56. Sosyal girişimi, yalnızca kâr için kurulan işten ayırırım; toplumsal bir ihtiyaca cevap verdiğini söyleyebilirim.
57. Bir ürünün ham maddeden rafa uzanan zincirini basitçe çizebilirim.
58. Atıktan değer üretme (onarım, dönüştürme) fikrini ciddiye alır, bir okul veya kulüp çalışmasında deneyebilirim.
59. Dijital ödemede ve çevrim içi alışverişte satıcıyı, tutarı ve kişisel veriyi kontrol ederim.
60. Okul şirketi, proje pazarı veya sosyal girişim çalışmasını bir yurttaşlık öğrenmesi olarak görürüm.

Tema

Kültür

Ortak Avrupa kültürü, kültürel yaşama katılma hakkı, beş ortak öğe ve kulüp vitrini.

61. Avrupa ortak kültüründen en az bir öğeyi (oyun, halk dansı, müzik, el sanatı veya gölge oyunu) adlandırabilirim.
62. Kendi kültürümü aşağılama veya başkasını küçümseme olmadan sunabilirim.
63. Başka bir dilde söylenen bir şarkıya veya anlatıya saygı duyarım; anlamadığım için değersiz saymam.
64. Kültürel yaşama katılmanın bir hak olduğunu; müze, atölye veya kulüp sahnesinin yalnızca “yeteneklilere” ait olmadığını bilirim.
65. Bir sanat eserinin veya el işinin arkasındaki emeği tanırım; izinsiz kopyalamayı emek saymam.
66. Oyun, halk dansı, müzik, el sanatı ve gölge oyununu, başvuruda sayılan ortak Avrupa kültür öğeleri olarak görürüm.
67. Müzede veya kültür mekânında yalnızca turist olmadığımı; öğrenen ve katılan bir yurttaş olabileceğimi düşünürüm.
68. Çeviriyi ve sade anlatımı bir konukseverlik olarak görürüm; dil engeli bir genci dışarıda bırakmamalıdır.
69. Aile tarifini veya evdeki bir nesneyi, kültür belgesi gibi dinleyip yazabilirim.
70. Avrupa Gençlik ve Kültür Kulübü vitrinine kendi yerimden bir öğe koyabileceğimi düşünürüm.

Tema

Çevre

Yerel çevre, Avrupa Yeşil Mutabakatı, iklim yasası 2050 ufku, atık ve adil geçiş.

71. Yaşadığım yerde bir çevre sorununu (atık, su, hava, yeşil alan) adlandırabilirim.
72. Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın, iklim ve kaynak kullanımını aynı Avrupa stratejisinde tuttuğunu duymuşumdur.
73. Evde veya okulda atığı ayırırım; geri dönüşüm kutusunu “başkasının işi” saymam.
74. Tüketim seçimimin, başka bir yerdeki gencin çevresel hakkını zayıflatabileceğini düşünürüm.
75. Avrupa İklim Yasası’nın 2050 iklim nötrlüğü ufkunu duyduğumu ve bunun uzun vadeli bir hedef olduğunu bilirim.
76. Döngüsel ekonomiyi çevre hakkı ile bağlarım: daha az atık, daha adil kaynak kullanımı.
77. Okul bahçesi, atık noktası veya küçük bir saha eylemine katılırım.
78. Adil geçişin, iklim politikasının bazı bölgeleri veya meslekleri yalnız bırakmaması gerektiğini tahmin ederim.
79. Bir saha gezisinde kısa gözlem notu tutabilirim; gördüğümü uydurma sayıya çevirmem.
80. Kulüp yeşil nöbetine bir ölçüm veya gözlem getiririm; örneğin bir atık noktası veya bir su kullanımı.

Tema

Demokrasi

Seçimden fazlası: dilekçe, Avrupa Vatandaşlığı Girişimi, STK, hesap verebilirlik ve kulüp tüzüğü.

81. Demokrasinin yalnızca seçim günü oy vermek olmadığını; tartışma, katılım ve hesap sormayı da kapsadığını bilirim.
82. Azınlıkta kalan bir görüşün, Avrupa Birliği Antlaşması’nın 2. maddesindeki çoğulculuk ve insan onuru çerçevesinde korunması gerektiğini düşünürüm.
83. Sivil toplum kuruluşlarının, okul dışında demokratik ve sosyal vatandaşlık eğitimi verebileceğini tanırım.
84. Okul meclisinde, sınıfta veya Avrupa Gençlik ve Kültür Kulübünde söz alabilirim.
85. Dijital katılımın hem sesimi duyurabildiğini hem de manipülasyon ve dışlama riski taşıdığını görürüm.
86. Yönetimin hesap verebilirliğini bir yurttaşlık hakkı ve sorumluluğu olarak savunurum.
87. Nefret söyleminin ve yalan bilginin, kamusal tartışmayı ve demokrasiyi zayıflattığını düşünürüm.
88. Kısa bir dilekçe veya Avrupa Vatandaşlığı Girişimi fikrini, bir sorun ve bir talep olacak biçimde taslaklayabilirim.
89. Kulüp tüzüğüne, aylık küçük bir sivil eylem için bir madde önerebilirim.
90. Ailemle veya yanımda oturan bir yetişkinle, bir kamu meselesini bağırışmadan tartışabilirim.

Tema

Fırsatlar

Erasmus+ gençlik, gönüllülük, Avrupa Gençlik ve Kültür Kulübü, rozet ve ortaklık.

91. Erasmus+ gençlik fırsatlarını (öğrenme, değişim, gönüllülük) duymuşumdur ve kimin için açık olduğunu sorabilirim.
92. Gönüllülüğü boş zaman değil, bir öğrenme ve katılım yolu olarak görürüm.
93. Bu projede bir mobil uygulama iş paketi (PR2) bulunduğunu ve dijital öğrenme içeriğinin bu yolla da taşınabileceğini bilirim.
94. Avrupa Gençlik ve Kültür Kulübünü (PR1), gençlerin hak ve kültür çalışmasını yürüttüğü bir yapı olarak tanırım.
95. Dijital bir rozetin, bir oturumu veya yeterliği belgelemek için kullanılabileceğini düşünürüm.
96. Beş ortak ülkeden bir akranla (Türkiye, Hollanda, Finlandiya, Portekiz, Kuzey Makedonya) iş birliği yapmak isterim.
97. Dezavantajın, seyahat veya öğrenme fırsatına erişimi kesmemesi gerektiğini savunurum.
98. İngilizce veya paylaşılan başka bir dilin ortak çalışmada köprü olduğunu görürüm; Avrupa’nın tek dil olmadığını bilirim.
99. Projenin resmi web sitesini, açık eğitim kaynağına (OER) açılan bir kapı olarak kullanabileceğimi bilirim.
100. Bu eğitim kitini başka bir eğitmene veya akranıma amaç, hak–sorumluluk ve dijital yurttaş cümlesiyle anlatabilirim.